Wie geld door beleggingsfraude is verloren, wordt niet zelden een tweede keer benaderd – door zogenaamde helpers die terugbetaling tegen vooruitbetaling beloven. Waaraan dergelijke aanbiedingen te herkennen zijn.
Het verlies is nauwelijks verwerkt, en dan komt er een telefoontje of een e-mail: men zou het verloren geld hebben opgespoord, het staat op een rekening klaar en kan worden teruggehaald. Voor mensen die net slachtoffer zijn geworden van een beleggingsfraude klinkt dit als het bericht waarop ze hadden gehoopt.
In veel gevallen gaat het echter om een zogenaamde Recovery Scam, oftewel een oplichterij na de oplichterij. De zogenaamd helpers vragen vooraf geld voor hun diensten en verdwijnen daarna. Wie het patroon kent, kan zichzelf beschermen tegen een tweede schade.
Hoe de daders van het verlies weten
Getroffenen vragen zich vaak af hoe een vreemde de details van hun zaak kan kennen – de naam van het platform, de geschatte schade, soms zelfs de vroegere contactpersoon. De verklaring is meestal eenvoudig: deze gegevens liggen bij de oorspronkelijke daders. Ze worden opnieuw gebruikt door dezelfde groepen of doorgegeven aan anderen.
Daarnaast zoeken daders gericht naar slachtoffers, bijvoorbeeld in internetforums, in reactiesecties en op sociale netwerken waar betrokkenen hun ervaringen delen. Ook advertenties en websites die bij het zoeken naar hulp verschijnen, kunnen leiden tot onbetrouwbare aanbiedingen. Detailkennis over de zaak is daarom geen bewijs van betrouwbaarheid – eerder het tegendeel.
In welke hoedanigheid de vermeende helpers optreden
- als advocatenkantoor of "rechtsafdeling", vaak met een buitenlandse vestiging en een professioneel ogende website
- als overheidsinstantie, bijvoorbeeld als financiële toezichthouder, politie, openbaar ministerie of internationale opsporingsdienst
- als specialist in blockchain-analyse of als "fund-recovery" bedrijf
- als bank of betaaldienstverlener waarbij het geld zogenaamd bevroren is
- als medewerker van het oorspronkelijke platform die het geld nu toch wil uitbetalen
Daarbij worden namen, logo's en briefhoofden van daadwerkelijk bestaande autoriteiten en kantoren misbruikt. Brieven bevatten dossiers, stempels en handtekeningen die officieel moeten lijken.
Hoe je een recovery scam kunt herkennen
- Het contact wordt ongevraagd gelegd via telefoon, e-mail of messenger.
- Er wordt verzekerd dat het geld al gevonden is of dat terughalen veilig is.
- Voor de zogenaamde uitbetaling zouden er kosten, belastingen, verzekeringen of transactiekosten betaald moeten worden.
- Betalingen zouden in cryptovaluta, via cadeaubonnen of naar privérekeningen in het buitenland plaatsvinden.
- Er wordt tijdsdruk opgelegd, bijvoorbeeld met een zogenaamd aflopende termijn.
- Er wordt gevraagd om toegang op afstand tot de computer, inloggegevens voor online bankieren of kopieën van identiteitsbewijzen.
- Het opgegeven advocatenkantoor of de overheid is onder de officiële contactgegevens niet te bereiken of weet niets van de zaak.
Hoe serieuze ondersteuning zich onderscheidt
Dat een advocatenkantoor voor zijn werkzaamheden een vergoeding vraagt, ook in de vorm van een voorschot, op zich niet ongebruikelijk is. Het verschil zit in het geheel: serieuze adviseurs nemen niet ongevraagd contact op met slachtoffers, beloven geen succes, leggen kosten en risico's vooraf uit en geven openlijk aan dat het terughalen in veel gevallen niet of slechts gedeeltelijk lukt.
Of iemand in Duitsland als advocaat is toegelaten, kun je nakijken in het landelijke officiële advocatengids. Omdat daders ook de namen van daadwerkelijk toegelaten advocaten gebruiken, moet het contact worden gecontroleerd via de daar genoemde of via de officiële kantoorwebsite vermelde gegevens – niet via het telefoonnummer uit de ontvangen brief.
Juridische indeling en juist gedrag
Juridisch gezien is de Recovery Scam een zelfstandige vorm van oplichting volgens § 263 StGB. Slachtoffers hebben recht op schadevergoeding, vooral op grond van § 823 lid 2 BGB in combinatie met § 263 StGB en § 826 BGB. Net als bij de eerste vorm van oplichting geldt echter: de daders opereren anoniem en meestal vanuit het buitenland, waardoor het vaak moeilijk is om dit juridisch af te dwingen. Als toegangsdgegevens zijn verstrekt en daarna betalingen zonder toestemming van de rekeninghouder zijn uitgevoerd, kunnen bovendien eventuele terugvorderingsclaims tegen de eigen bank op grond van §§ 675u e.v. BGB worden onderzocht.
- Reageer niet op het aanbod en doe geen betalingen.
- Geef geen kopieën van je ID, toegangsdgegevens of vrijgavecodes en laat geen externe toegang toe.
- Bewaar telefoongesprekken, e-mails en brieven en overhandig deze aan de politie, bij voorkeur als aanvulling op de reeds ingediende aangifte.
- Als er al gegevens zijn vrijgegeven of betalingen zijn gedaan: onmiddellijk de bank informeren en toegang blokkeren.
Conclusie
Ongevraagde hulpaanbiedingen na een beleggingsfraude moeten met grote voorzichtigheid worden behandeld, vooral als een terugvordering wordt beloofd en voorafbetaling wordt gevraagd. Overheden werken niet op deze manier, en serieuze juridische adviezen beloven geen succes. Wie ondersteuning zoekt, moet zelf actief worden en de gegevens van de tegenpartij via officiële bronnen checken. Dit bericht is bedoeld voor algemene informatie en vervangt geen individueel juridisch advies.
Veelgestelde vragen
Nee. De gegevens komen vaak uit de oorspronkelijke fraude en worden door dezelfde of andere daders opnieuw gebruikt. Detailkennis is dus geen aanwijzing voor een overheidsinstantie of een serieuze advocatenkantoor.
Doe geen verdere betalingen en informeer onmiddellijk je bank of je kaartuitgever. Bewaar alle communicatie en doe aangifte bij de politie of voeg dit toe aan een bestaande aangifte. Of er en tegen wie er aanspraken bestaan, kan worden onderzocht aan de hand van de betaalmethoden.
Er zijn juridische aanknopingspunten, zoals vorderingen tegen identificeerbare betrokkenen of beveiligingsmaatregelen in het onderzoeksproces. Of deze in een specifiek geval werken, hangt af van de omstandigheden, en terugbetaling lukt niet altijd. Niemand kan op een betrouwbare manier beloven dat het geld zeker teruggehaald kan worden.
