Love scam με αναφορά σε κρυπτονομίσματα: πώς η εμπιστοσύνη αξιοποιείται στοχευμένα

Σπάνια ξεκινά με χρήματα. Στην αρχή υπάρχει μια φιλική επαφή – μέσω μιας εφαρμογής γνωριμιών, ενός μέσου κοινωνικής δικτύωσης ή ενός φαινομενικά λανθασμένα απεσταλμένου μηνύματος. Από αυτήν προκύπτει μια καθημερινή επικοινωνία, συχνά επί εβδομάδες ή μήνες. Το άλλο πρόσωπο ακούει, δείχνει ενδιαφέρον και γίνεται σταθερό μέρος της καθημερινότητας.

Μόνο όταν έχει αναπτυχθεί εμπιστοσύνη έρχεται στην κουβέντα το θέμα της επένδυσης. Το ότι οι θιγόμενοι ανταποκρίνονται δεν έχει καμία σχέση με αφέλεια. Οι δράστες ενεργούν με καταμερισμό εργασίας, εκπαιδευμένοι και με μεγάλη υπομονή. Η μεθόδευσή τους στοχεύει ακριβώς στο να αντικαταστήσει την προσοχή με την οικειότητα. Θίγονται άνθρωποι κάθε ηλικίας και κάθε επαγγελματικής ομάδας.

Πώς εξελίσσεται τυπικά η μέθοδος

Σε αντίθεση με το κλασικό love scam, οι δράστες συνήθως δεν ζητούν χρήματα για κάποια έκτακτη ανάγκη. Αναφέρουν σαν παρεμπιπτόντως δικές τους επιτυχίες με κρυπτοστοιχεία και προσφέρονται να μοιραστούν τη γνώση τους. Η πορεία μοιάζει σε πολλές περιπτώσεις:

• Οι θιγόμενοι ανοίγουν, κατόπιν καθοδήγησης, λογαριασμό σε ένα κανονικό ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων και αγοράζουν εκεί κρυπτοστοιχεία.
• Τα κρυπτοστοιχεία μεταφέρονται στη συνέχεια σε μια πλατφόρμα συναλλαγών που φαίνεται επαγγελματική, στην πραγματικότητα όμως ελέγχεται από τους δράστες.
• Η πλατφόρμα εμφανίζει ταχέως αυξανόμενα κέρδη· μια πρώτη μικρή πληρωμή πραγματοποιείται και ενισχύει την εμπιστοσύνη.
• Ενθαρρυμένοι από το πρόσωπο που εμπιστεύονται, οι θιγόμενοι καταβάλλουν μεγαλύτερα ποσά – εν μέρει από αποταμιεύσεις, εν μέρει από δάνεια.
• Όταν ζητηθεί ανάληψη, απαιτούνται υποτιθέμενοι φόροι, χρεώσεις ή εγγυήσεις. Στη συνέχεια η επικοινωνία διακόπτεται.

Ενδείξεις κινδύνου που εκ των υστέρων φαίνονται συχνά

• Μια προσωπική συνάντηση ή μια βιντεοκλήση δεν πραγματοποιείται ποτέ, παρά τη στενή σχέση, ή αναβάλλεται διαρκώς.
• Το πρόσωπο στρέφει επανειλημμένα τη συζήτηση στις επενδύσεις και επικαλείται ιδιαίτερη εσωτερική πληροφόρηση ή συγγενείς με γνώση της αγοράς.
• Η πλατφόρμα που συστήνεται είναι προσβάσιμη μόνο μέσω ενός συνδέσμου που σας αποστέλλεται.
• Ζητείται εχεμύθεια απέναντι στην οικογένεια, τους φίλους ή την τράπεζα.
• Οι αναλήψεις εξαρτώνται από νέες προκαταβολές.

Νομική αποτίμηση: μια ειλικρινής καταγραφή

Από ποινική άποψη πρόκειται κατά κανόνα για απάτη. Από αστική άποψη υφίστανται κατά των δραστών αξιώσεις αποζημίωσης, ιδίως από το § 823 παρ. 2 του γερμανικού Αστικού Κώδικα (BGB) σε συνδυασμό με το § 263 του γερμανικού Ποινικού Κώδικα (StGB) και από το § 826 BGB. Το πρακτικό πρόβλημα βρίσκεται στην ικανοποίησή τους: οι δράστες ενεργούν υπό ψευδή ταυτότητα και συνήθως από το εξωτερικό.

Οι αξιώσεις κατά της δικής σας τράπεζας είναι στις περιπτώσεις αυτές δυσχερείς. Τα εμβάσματα προς το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων τα προκάλεσαν και τα ενέκριναν κατά κανόνα οι ίδιοι οι θιγόμενοι. Τέτοιες πληρωμές θεωρούνται εγκεκριμένες, οπότε αξίωση επιστροφής από το § 675u BGB κατ' αρχήν δεν υφίσταται. Ευθύνη της τράπεζας μπορεί να τεθεί μόνο κατ' εξαίρεση, π.χ. όταν δεν προειδοποίησε παρά τις έντονες ενδείξεις υποψίας. Αν χρήματα μεταφέρθηκαν απευθείας σε τραπεζικούς λογαριασμούς τρίτων, μπορούν επιπλέον να υφίστανται αξιώσεις κατά των δικαιούχων των λογαριασμών, μεταξύ άλλων από το § 812 BGB.

Οι συναλλαγές με κρυπτοστοιχεία δεν μπορούν τεχνικά να ανατραπούν. Σε πολλές περιπτώσεις είναι ωστόσο δημόσια ιχνηλατήσιμες. Μια ανάλυση των ροών πληρωμής μπορεί να δείξει αν τα στοιχεία κατέληξαν σε ένα ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων που ταυτοποιεί τους πελάτες του. Αυτό μπορεί να δώσει σημεία εκκίνησης στις διωκτικές αρχές. Το αν από αυτό προκύπτει, στην κάθε περίπτωση, δυνατότητα δέσμευσης περιουσιακών στοιχείων παραμένει ανοιχτό και εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον χρόνο που έχει παρέλθει.

Τι μπορούν να κάνουν τώρα οι θιγόμενοι

• Να μην πραγματοποιήσουν άλλες πληρωμές – ούτε για να αποδεσμεύσουν ένα δήθεν μπλοκαρισμένο υπόλοιπο.
• Να διασφαλίσουν ιστορικά συνομιλιών, προφίλ, διαδικτυακές διευθύνσεις, διευθύνσεις wallet και αναγνωριστικά συναλλαγών, πριν διαγραφούν οι λογαριασμοί.
• Να ενημερώσουν την τράπεζά τους και το ανταλλακτήριο κρυπτονομισμάτων που χρησιμοποίησαν για την απάτη.
• Να υποβάλουν μήνυση στην αστυνομία· σε πολλά ομόσπονδα κράτη αυτό είναι δυνατό και ηλεκτρονικά.
• Να αλλάξουν τα στοιχεία πρόσβασης και να ελέγξουν αν δόθηκαν αντίγραφα ταυτότητας. Αν εγκαταστάθηκε λογισμικό απομακρυσμένης πρόσβασης, να ελεγχθεί η συσκευή.
• Να μιλήσουν με ένα πρόσωπο που εμπιστεύονται. Η ντροπή είναι κατανοητή, αλλά αδικαιολόγητη – και η σιωπή βοηθά πρωτίστως τους δράστες.

Συμπέρασμα

Το love scam με αναφορά σε κρυπτονομίσματα συνδυάζει τη συναισθηματική χειραγώγηση με μια τεχνικά επεξεργασμένη επενδυτική πρόσοψη. Όποιος έπεσε θύμα υπήρξε θύμα αξιόποινης πράξης – όχι κάποιου δικού του ελαττώματος χαρακτήρα. Νομικά η αφετηρία είναι απαιτητική, επειδή οι πληρωμές εγκρίθηκαν συνήθως από τους ίδιους τους θιγόμενους και οι δράστες είναι δύσκολα προσιτοί. Μια έγκαιρη μήνυση, πλήρως διασφαλισμένα έγγραφα και ένας νηφάλιος έλεγχος των εναπομενουσών δυνατοτήτων είναι τα πιο ουσιαστικά επόμενα βήματα.