Νομική ανάλυση
Μετά από μια υπόθεση απάτης το βλέμμα στρέφεται σχεδόν πάντοτε και προς την τράπεζα: δεν έπρεπε να είχε σταματήσει την πληρωμή; Οφείλει να αποδώσει το ποσό; Η απάντηση εξαρτάται καθοριστικά από το αν εγκρίνατε εσείς οι ίδιοι την πληρωμή ή αν τρίτοι διέθεσαν τον λογαριασμό σας χωρίς τη συναίνεσή σας.
Για τις μη εγκεκριμένες πληρωμές ο νόμος περιέχει έναν σαφή βασικό κανόνα: η τράπεζα οφείλει να επιστρέψει το ποσό κατά το § 675u του γερμανικού Αστικού Κώδικα (BGB). Μπορεί να αντιτάξει, κατά το § 675v BGB, ότι ο πελάτης παραβίασε με δόλο ή βαριά αμέλεια τις υποχρεώσεις επιμέλειάς του. Την ένσταση αυτή οφείλει όμως να την αιτιολογήσει και, σε περίπτωση διαφοράς, να την αποδείξει. Αν δεν απαίτησε ισχυρή ταυτοποίηση πελάτη, η ένσταση κατ' αρχήν της αποκλείεται.
Σε πληρωμές τις οποίες εγκρίνατε εσείς οι ίδιοι έπειτα από παραπλάνηση, η νομική κατάσταση είναι για τους θιγόμενους σαφώς δυσμενέστερη. Ευθύνη της τράπεζας μπορεί τότε να τεθεί μόνο κατ' εξαίρεση, π.χ. σε περίπτωση παράβασης υποχρεώσεων προειδοποίησης και προστασίας. Σας λέμε ανοιχτά σε ποια κατηγορία εμπίπτει η υπόθεσή σας κατά την πρώτη εκτίμηση και ποια πεδία ελέγχου είναι ρεαλιστικά.
Άμεσα μέτρα
Τα βήματα αυτά είναι σκόπιμα στις περισσότερες περιπτώσεις – ανεξάρτητα από το αν μας αναθέσετε την υπόθεσή σας.
Αν δεν το έχετε ήδη κάνει, ζητήστε τη φραγή του online banking και των καρτών σας – στην τράπεζά σας ή μέσω της τηλεφωνικής γραμμής φραγής 116 116. Καταγράψτε τη χρονική στιγμή της δήλωσης φραγής.
Γνωστοποιήστε τις μη εγκεκριμένες πληρωμές χωρίς υπαίτια καθυστέρηση και καλέστε εγγράφως την τράπεζα να επιστρέψει το ποσό. Σε περίπτωση απόρριψης ζητήστε μια κατανοητή αιτιολογία.
Συγκεντρώστε κινήσεις λογαριασμού, ανακοινώσεις της τράπεζας, μηνύματα των δραστών και όλη την αλληλογραφία. Ένα έγκαιρο σημείωμα ανάμνησης βοηθά να εκτεθεί αργότερα αξιόπιστα η εξέλιξη των γεγονότων.
Μην υπογράφετε ανεξέλεγκτα δηλώσεις παραίτησης, προτάσεις αποζημίωσης ή προδιατυπωμένες περιγραφές των γεγονότων. Τέτοιες δηλώσεις μπορούν να επηρεάσουν τη νομική σας θέση.
Υποβάλετε μήνυση στην αστυνομία και αλλάξτε τα στοιχεία πρόσβασής σας από ασφαλή συσκευή. Ο αριθμός δικογραφίας ζητείται τακτικά από τις τράπεζες.
Δεν είστε βέβαιοι τι πρέπει να κάνετε πρώτα στη δική σας περίπτωση;
Νομικός έλεγχος
Εξετάζουμε αν οι επίμαχες πληρωμές εκτελέστηκαν χωρίς τη δική σας έγκριση. Αν συμβαίνει αυτό, η τράπεζα οφείλει κατ' αρχήν να επιστρέψει το ποσό και να επαναφέρει τον λογαριασμό στην κατάσταση που θα είχε αν δεν είχε γίνει η χρέωση.
Η τράπεζα απαλλάσσεται από την υποχρέωση επιστροφής, εφόσον ο πελάτης προκάλεσε τη ζημία με βαρέως αμελή παράβαση των υποχρεώσεών του – ιδίως εκείνων του § 675l BGB. Εξετάζουμε αν οι περιστάσεις που επικαλείται η τράπεζα στηρίζουν την αιτίαση αυτή και αν μπορεί να τις αποδείξει.
Αν η τράπεζα δεν απαιτεί ισχυρή ταυτοποίηση πελάτη, ο πελάτης ευθύνεται κατά το § 675v παρ. 4 BGB μόνο σε περίπτωση δόλιας πρόθεσης. Επιπλέον, η τράπεζα οφείλει να αποδείξει ότι η πληρωμή ταυτοποιήθηκε και καταγράφηκε προσηκόντως· η καταγραφή και μόνο δεν αρκεί κατ' ανάγκη ως απόδειξη έγκρισης.
Οι τράπεζες κατ' αρχήν δεν οφείλουν να ελέγχουν το περιεχόμενο των εντολών πληρωμής. Μόνο κατ' εξαίρεση, όταν η υποψία κατάχρησης επιβαλλόταν λόγω έντονων ενδείξεων, μπορεί να τεθεί υποχρέωση προειδοποίησης ή διευκρίνισης. Το όριο αυτό είναι υψηλό.
Αν η τράπεζα σας πρότεινε μια επένδυση, ισχύουν άλλα κριτήρια: τότε στο επίκεντρο βρίσκονται οι υποχρεώσεις συμβουλευτικής προσαρμοσμένης στον επενδυτή και στο προϊόν. Αποσαφηνίζουμε ποιο πεδίο ελέγχου είναι κρίσιμο στη δική σας περίπτωση.
Ποιος μπορεί να ευθύνεται
Σε μη εγκεκριμένες πληρωμές μπορεί να τεθεί η νόμιμη αξίωση επιστροφής κατά του δικού σας παρόχου υπηρεσιών πληρωμών. Σε πληρωμές που εγκρίνατε εσείς, ευθύνη είναι νοητή μόνο κατ' εξαίρεση.
Αν η διάθεση έγινε μέσω πιστωτικής κάρτας ή ενδιάμεσης υπηρεσίας πληρωμών, η αξίωση μπορεί να στραφεί κατά του παρόχου αυτού. Διευκρινίζουμε ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενός σας στη συγκεκριμένη διαδρομή πληρωμής.
Ευθύνη της τράπεζας που τηρεί τον λογαριασμό του δικαιούχου μπορεί να τεθεί μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις, καθώς δεν συνδέεται με εσάς με συμβατική σχέση. Είναι νοητή π.χ. όταν συγκεκριμένες και έντονες ενδείξεις κατάχρησης του λογαριασμού αγνοήθηκαν.
Πέρα από την ευθύνη της τράπεζας μπορούν να τεθούν αξιώσεις κατά του δικαιούχου του λογαριασμού που έλαβε τα χρήματα. Οι δύο οδοί δεν αποκλείουν η μία την άλλη.
Το αν και κατά ποιου υφίστανται πράγματι αξιώσεις εξαρτάται από την κάθε περίπτωση και μπορεί να κριθεί μόνο μετά τον έλεγχο των εγγράφων.
Διασφάλιση αποδείξεων
Μη διαγράψετε τίποτα – ούτε από θυμό ή ντροπή. Για το πρώτο αίτημα αρκεί η περιγραφή σας· τα έγγραφα μπορείτε να τα προσκομίσετε αργότερα.
Ο τρόπος εργασίας μας
Μας περιγράφετε μέσω της φόρμας, σε λίγα λεπτά, τι συνέβη. Τα έγγραφα μπορείτε να τα προσκομίσετε αργότερα.
Εξετάζουμε τα στοιχεία σας, αποτιμούμε νομικά τα πραγματικά περιστατικά και ελέγχουμε κατά ποιου μπορούν να τεθούν αξιώσεις.
Λαμβάνετε μια ειλικρινή εκτίμηση για τις πιθανότητες, τους κινδύνους και το κόστος – και αποφασίζετε εσείς αν θα μας αναθέσετε την υπόθεση.
Υλοποιούμε τη στρατηγική που συμφωνήσαμε: απέναντι σε τράπεζες, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς εμπλεκόμενους, αν χρειαστεί και ενώπιον των δικαστηρίων.
Συχνές ερωτήσεις
Γενικές υποδείξεις – δεν υποκαθιστούν τη νομική συμβουλή στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αυτό εξαρτάται από την κάθε περίπτωση. Σε μη εγκεκριμένες πληρωμές υφίσταται κατ' αρχήν αξίωση επιστροφής, στην οποία η τράπεζα μπορεί να αντιτάξει βαριά αμέλεια. Σε πληρωμές που εγκρίνατε εσείς, τα εμπόδια είναι σαφώς υψηλότερα. Εγγύηση δεν μπορούμε να δώσουμε, μια ειλικρινή εκτίμηση όμως ναι.
Η αιτίαση αυτή βρίσκεται συχνά στην αρχή της αντιδικίας, όχι στο τέλος της. Η βαριά αμέλεια προϋποθέτει ιδιαίτερα σοβαρή παράβαση επιμέλειας, την οποία η τράπεζα οφείλει να εκθέσει και να αποδείξει. Εξετάζουμε αν η αιτιολογία της τράπεζας αντέχει σε νομικό έλεγχο.
Η τράπεζα οφείλει να αποδείξει ότι η πληρωμή ταυτοποιήθηκε, καταγράφηκε προσηκόντως και λογιστικοποιήθηκε. Αν θέλει να επικαλεστεί βαριά αμέλεια, οφείλει να προσκομίσει και γι' αυτό αποδεικτικά στοιχεία. Πώς εκτιμούν τα δικαστήρια τα προσκομισθέντα στοιχεία εξαρτάται από την κάθε περίπτωση.
Κατ' αρχήν η τράπεζα δικαιούται και οφείλει να εκτελεί άμεσα τις εγκεκριμένες εντολές, χωρίς να ελέγχει το περιεχόμενό τους. Υποχρέωση προειδοποίησης μπορεί να τεθεί μόνο κατ' εξαίρεση, όταν η κατάχρηση επιβαλλόταν ως συμπέρασμα. Το αν συμπληρώνεται το όριο αυτό το εξετάζουμε με βάση τις συγκεκριμένες περιστάσεις.
Η πρώτη εκτίμηση του αιτήματός σας είναι δωρεάν. Για κάθε περαιτέρω κόστος σας ενημερώνουμε εκ των προτέρων με διαφάνεια, ώστε να αποφασίσετε με την ησυχία σας αν θα μας αναθέσετε τον περαιτέρω έλεγχο.
Κέντρο γνώσης
Phishing
· Manfred Kühn
Όταν η τράπεζα απορρίπτει την επιστροφή μετά από μια υπόθεση απάτης, επικαλείται συνήθως βαριά αμέλεια. Τι σημαίνει ο όρος, ποιος οφείλει να τον αποδείξει και ποιες περιστάσεις μετρούν.
Phishing
· Manfred Kühn
Μετά από μια επίθεση phishing τίθεται το ερώτημα αν η τράπεζα οφείλει να επιστρέψει το ποσό που χρεώθηκε. Καθοριστικά είναι η έγκριση της πληρωμής και η αιτίαση της βαριάς αμέλειας.
Πληρωμές
· Manfred Kühn
Ένα εκτελεσμένο έμβασμα δεν ακυρώνεται απλώς. Ποιοι δρόμοι υπάρχουν παρ' όλα αυτά μετά από μια απάτη – από την ανάκληση μέσω της τράπεζας του δικαιούχου έως τις αξιώσεις κατά του δικαιούχου του λογαριασμού.
Έλεγχος υπόθεσης
Εξετάζουμε ποιες αξιώσεις μπορούν να τεθούν και ποια επόμενα βήματα ενδέχεται να είναι σκόπιμα.
Τα στοιχεία σας αντιμετωπίζονται εμπιστευτικά. Ένα αίτημα δεν θεμελιώνει ακόμη σχέση εντολής.
Τηλεφωνικά, με e-mail ή μέσω του ελέγχου υπόθεσης – εμπιστευτικά και αρχικά χωρίς καμία δέσμευση.