Νομική ανάλυση
Στο phishing οι δράστες παρουσιάζονται ως τράπεζα, εταιρεία ταχυμεταφορών, δημόσια αρχή ή υπηρεσία πληρωμών. Μέσω πλαστών e-mail, SMS, μηνυμάτων messenger ή τηλεφωνημάτων προσπαθούν να αποκτήσουν στοιχεία πρόσβασης, στοιχεία καρτών ή εγκρίσεις. Τα μηνύματα και οι ιστοσελίδες είναι συχνά τόσο καλοφτιαγμένα, που δύσκολα ξεχωρίζουν από τα πρωτότυπα. Θίγονται άνθρωποι κάθε ηλικίας και κάθε επαγγελματικής ομάδας.
Νομικά, κρίσιμο είναι κυρίως το αν εγκρίνατε εσείς οι ίδιοι τις πληρωμές που ακολούθησαν ή αν οι δράστες ενήργησαν με τα στοιχεία που απέκτησαν, χωρίς τη συναίνεσή σας. Για τις μη εγκεκριμένες πληρωμές ο νόμος προβλέπει κατ' αρχήν, στο § 675u του γερμανικού Αστικού Κώδικα (BGB), υποχρέωση επιστροφής από την τράπεζα. Οι τράπεζες όμως απορρίπτουν συχνά την επιστροφή με το επιχείρημα ότι ενεργήσατε με βαριά αμέλεια.
Το αν η ένσταση αυτή ευσταθεί δεν μπορεί να απαντηθεί γενικά. Καθοριστικά είναι η συγκεκριμένη εξέλιξη των γεγονότων, ο τρόπος με τον οποίο στήθηκε η παραπλάνηση, η μέθοδος έγκρισης που χρησιμοποιήθηκε και το ερώτημα τι μπορεί να αποδείξει η τράπεζα σε περίπτωση διαφοράς. Ακριβώς αυτά τα εξετάζουμε με βάση τα έγγραφά σας.
Άμεσα μέτρα
Τα βήματα αυτά είναι σκόπιμα στις περισσότερες περιπτώσεις – ανεξάρτητα από το αν μας αναθέσετε την υπόθεσή σας.
Ζητήστε αμέσως τη φραγή της πρόσβασης στο online banking και των καρτών σας – απευθείας στην τράπεζά σας ή μέσω της τηλεφωνικής γραμμής φραγής 116 116. Σημειώστε ημερομηνία, ώρα και το πρόσωπο με το οποίο μιλήσατε.
Γνωστοποιήστε χωρίς υπαίτια καθυστέρηση τις επίμαχες πληρωμές στην τράπεζά σας και ζητήστε εγγράφως την επιστροφή τους. Περιγράψτε τα γεγονότα αντικειμενικά και με ειλικρίνεια και υπογράψτε προδιατυπωμένες δηλώσεις μόνο αφού κατανοήσετε το περιεχόμενό τους.
Φυλάξτε e-mail, SMS, ιστορικά συνομιλιών και καταστάσεις κλήσεων και τραβήξτε στιγμιότυπα οθόνης των πλαστών σελίδων. Μη διαγράψετε τίποτα, ακόμη και αν το μήνυμα σας φαίνεται εκ των υστέρων δυσάρεστο.
Αλλάξτε τους κωδικούς για το online banking και τον λογαριασμό e-mail από ασφαλή συσκευή. Ελέγξτε τις συσκευές σας για κακόβουλο λογισμικό και αφαιρέστε τα προγράμματα που εγκαταστάθηκαν κατόπιν υπόδειξης των δραστών μόνο αφού τα τεκμηριώσετε.
Υποβάλετε μήνυση στην αστυνομία, ακόμη και ηλεκτρονικά μέσω της διαδικτυακής υπηρεσίας του ομόσπονδου κράτους σας. Ο αριθμός δικογραφίας ζητείται συχνά από την τράπεζα και μπορεί να φανεί χρήσιμος για την περαιτέρω διαλεύκανση.
Δεν είστε βέβαιοι τι πρέπει να κάνετε πρώτα στη δική σας περίπτωση;
Νομικός έλεγχος
Εξετάζουμε αν οι πληρωμές εκτελέστηκαν με τη συναίνεσή σας. Αν οι δράστες ενήργησαν οι ίδιοι με τα υποκλαπέντα στοιχεία, κατά κανόνα ελλείπει η έγκριση – τότε μπορεί να τεθεί αξίωση επιστροφής κατά το § 675u BGB. Αν δώσατε εσείς κάποια έγκριση, πρέπει να διευκρινιστεί ακριβώς σε τι αναφερόταν.
Κατά το § 675v BGB η τράπεζα μπορεί να αρνηθεί την επιστροφή, αν παραβιάσατε με βαριά αμέλεια τις υποχρεώσεις επιμέλειάς σας. Το αν συμβαίνει αυτό εξαρτάται από την κάθε περίπτωση – π.χ. από το πόσο επαγγελματική ήταν η παραπλάνηση και ποιες ενδείξεις ήταν αντιληπτές από εσάς.
Εξετάζουμε αν η τράπεζα απαίτησε ισχυρή ταυτοποίηση πελάτη για τις πληρωμές και για προηγούμενα βήματα, όπως η καταχώριση νέας συσκευής. Αν αυτή ελλείπει, η ένσταση της βαριάς αμέλειας μπορεί να αποκλείεται κατά το § 675v παρ. 4 BGB.
Η τράπεζα οφείλει, σε περίπτωση διαφοράς, να αποδείξει ότι η πληρωμή ταυτοποιήθηκε και καταγράφηκε προσηκόντως. Η καταγραφή και μόνο δεν αρκεί κατ' ανάγκη για να αποδειχθεί έγκριση ή βαριά αμέλεια.
Οι μη εγκεκριμένες πληρωμές πρέπει να γνωστοποιούνται στην τράπεζα χωρίς υπαίτια καθυστέρηση μόλις λάβετε γνώση. Οι αξιώσεις κατ' αρχήν αποκλείονται κατά το § 676b BGB, αν η γνωστοποίηση δεν γίνει το αργότερο 13 μήνες μετά τη χρέωση.
Ποιος μπορεί να ευθύνεται
Σε μη εγκεκριμένες πληρωμές τίθεται πρωτίστως αξίωση επιστροφής κατά του δικού σας παρόχου υπηρεσιών πληρωμών. Το αν θα ευδοκιμήσει εξαρτάται ιδίως από την ένσταση της βαριάς αμέλειας.
Τα χρήματα καταλήγουν συχνά σε λογαριασμούς των λεγόμενων «χρηματοοικονομικών πρακτόρων». Κατά του δικαιούχου του λογαριασμού μπορούν να τεθούν αξιώσεις από αδικαιολόγητο πλουτισμό ή από αδικοπραξία – υπό την προϋπόθεση ότι μπορεί να εντοπιστεί και είναι φερέγγυος.
Ευθύνη της τράπεζας στην οποία τηρείται ο λογαριασμός υποδοχής μπορεί να τεθεί μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις, π.χ. σε εμφανείς και έντονες ενδείξεις υποψίας. Εξετάζουμε αν υπάρχουν σχετικές ενδείξεις.
Κατά των δραστών υφίστανται κατ' αρχήν αξιώσεις αποζημίωσης. Πρακτικά μπορούν να ικανοποιηθούν μόνο αν οι έρευνες οδηγήσουν σε ένα αναγνωρίσιμο και προσιτό πρόσωπο.
Το αν και κατά ποιου υφίστανται πράγματι αξιώσεις εξαρτάται από την κάθε περίπτωση και μπορεί να κριθεί μόνο μετά τον έλεγχο των εγγράφων.
Διασφάλιση αποδείξεων
Μη διαγράψετε τίποτα – ούτε από θυμό ή ντροπή. Για το πρώτο αίτημα αρκεί η περιγραφή σας· τα έγγραφα μπορείτε να τα προσκομίσετε αργότερα.
Ο τρόπος εργασίας μας
Μας περιγράφετε μέσω της φόρμας, σε λίγα λεπτά, τι συνέβη. Τα έγγραφα μπορείτε να τα προσκομίσετε αργότερα.
Εξετάζουμε τα στοιχεία σας, αποτιμούμε νομικά τα πραγματικά περιστατικά και ελέγχουμε κατά ποιου μπορούν να τεθούν αξιώσεις.
Λαμβάνετε μια ειλικρινή εκτίμηση για τις πιθανότητες, τους κινδύνους και το κόστος – και αποφασίζετε εσείς αν θα μας αναθέσετε την υπόθεση.
Υλοποιούμε τη στρατηγική που συμφωνήσαμε: απέναντι σε τράπεζες, παρόχους υπηρεσιών πληρωμών και λοιπούς εμπλεκόμενους, αν χρειαστεί και ενώπιον των δικαστηρίων.
Συχνές ερωτήσεις
Γενικές υποδείξεις – δεν υποκαθιστούν τη νομική συμβουλή στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Αυτό εξαρτάται από την κάθε περίπτωση. Σε μη εγκεκριμένες πληρωμές ο νόμος προβλέπει κατ' αρχήν επιστροφή από την τράπεζα, η τράπεζα όμως μπορεί υπό προϋποθέσεις να επικαλεστεί βαριά αμέλεια. Εγγύηση δεν μπορούμε και δεν θέλουμε να δώσουμε – εξετάζουμε πώς εκτιμώνται οι προοπτικές στη δική σας υπόθεση.
Μια απόρριψη δεν είναι η τελευταία λέξη. Η βαριά αμέλεια προϋποθέτει κάτι περισσότερο από μια απλή αβλεψία, και η τράπεζα οφείλει να εκθέσει και να αποδείξει τις περιστάσεις από τις οποίες συνάγει την αιτίαση. Εξετάζουμε αν η αιτιολογία της τράπεζας ευσταθεί στη δική σας περίπτωση.
Όχι κατ' ανάγκη. Κρίσιμο είναι τι εμφανιζόταν στην οθόνη κατά την έγκριση και σε τι αναφερόταν, κατά την αντίληψή σας, η επιβεβαίωσή σας. Αυτό μπορεί να κριθεί μόνο με βάση τη συγκεκριμένη εξέλιξη των γεγονότων.
Θα πρέπει να ενημερώσετε την τράπεζα χωρίς υπαίτια καθυστέρηση, μόλις αντιληφθείτε τις πληρωμές. Η γνωστοποίηση πρέπει να έχει γίνει το αργότερο 13 μήνες μετά τη χρέωση, διαφορετικά οι αξιώσεις κατά το § 676b BGB κατ' αρχήν αποκλείονται.
Η πρώτη εκτίμηση του αιτήματός σας είναι δωρεάν. Για κάθε περαιτέρω κόστος σας ενημερώνουμε εκ των προτέρων με διαφάνεια, ώστε να αποφασίσετε με την ησυχία σας αν θέλετε να μας αναθέσετε την υπόθεση.
Κέντρο γνώσης
Phishing
· Manfred Kühn
Όταν η τράπεζα απορρίπτει την επιστροφή μετά από μια υπόθεση απάτης, επικαλείται συνήθως βαριά αμέλεια. Τι σημαίνει ο όρος, ποιος οφείλει να τον αποδείξει και ποιες περιστάσεις μετρούν.
Phishing
· Manfred Kühn
Μετά από μια επίθεση phishing τίθεται το ερώτημα αν η τράπεζα οφείλει να επιστρέψει το ποσό που χρεώθηκε. Καθοριστικά είναι η έγκριση της πληρωμής και η αιτίαση της βαριάς αμέλειας.
Τράπεζα
· Manfred Kühn
Οι αρνητικές καταχωρίσεις σε γραφεία πιστοληπτικής ενημέρωσης μπορούν να δυσχεράνουν δάνεια, μισθωτήρια και συμβόλαια κινητής τηλεφωνίας. Μια επισκόπηση του πώς ελέγχονται οι καταχωρίσεις και πότε είναι δυνατή η διαγραφή.
Έλεγχος υπόθεσης
Εξετάζουμε ποιες αξιώσεις μπορούν να τεθούν και ποια επόμενα βήματα ενδέχεται να είναι σκόπιμα.
Τα στοιχεία σας αντιμετωπίζονται εμπιστευτικά. Ένα αίτημα δεν θεμελιώνει ακόμη σχέση εντολής.
Τηλεφωνικά, με e-mail ή μέσω του ελέγχου υπόθεσης – εμπιστευτικά και αρχικά χωρίς καμία δέσμευση.