BaFin publicznie ostrzega przed dostawcami bez zezwolenia. Brak ostrzeżenia nie jest jednak dowodem na rzetelność. Warto wiedzieć, jak sensownie korzystać z komunikatów ostrzegawczych i bazy danych firm.
Federalny Urząd Nadzoru nad Usługami Finansowymi (BaFin) regularnie publikuje ostrzeżenia dotyczące podmiotów, które prawdopodobnie prowadzą działalność finansową bez wymaganej zgody. Dla wielu inwestorów są to pierwsze źródła informacji – przed dokonaniem inwestycji lub po pojawieniu się wątpliwości.
Aby ostrzeżenia faktycznie pomagały, ważne jest, aby wiedzieć, co dokładnie oznaczają i gdzie leżą ich ograniczenia. Częstym nieporozumieniem jest stwierdzenie: kto nie figuruje na liście ostrzeżeń, jest wiarygodny. To nieprawda.
Tło: wymóg uzyskania pozwolenia na prowadzenie działalności finansowej
Kto w Niemczech prowadzi działalność bankową lub świadczy usługi finansowe zawodowo, potrzebuje na to zasadniczo zgody nadzoru. Wynika to z ustawy o nadzorze nad działalnością kredytową (KWG) i innych ustaw nadzorczych. Obowiązek uzyskania zezwolenia może dotyczyć także dostawców mających siedzibę za granicą, jeśli celowo zwracają się przez internet do klientów w Niemczech.
Jeśli BaFin ma przesłanki, że dostawca działa bez zezwolenia, może podjąć działania i poinformować opinię publiczną. Ostrzeżenie jest takim narzędziem ochrony konsumentów.
Co mówi ostrzeżenie
Komunikat ostrzegawczy w istocie oznacza: według ustaleń organu nadzoru istnieje podejrzenie, że wskazany dostawca prowadzi działalność wymagającą zezwolenia bez posiadania takiego zezwolenia. Często w komunikacie podawane są dotknięte strony internetowe i wskazuje się, że dostawca nie podlega nadzorowi BaFin.
Ostrzeżenie nie jest sądowym stwierdzeniem oszustwa i nie decyduje o roszczeniach cywilnych poszczególnych inwestorów. Jest jednak sygnałem, który należy brać poważnie. Osoby, które wpłaciły pieniądze u takiego dostawcy, powinny wstrzymać dalsze płatności i szybko wyjaśnić swoją sytuację.
Brak ostrzeżenia nie jest dowodem wiarygodności
BaFin może ostrzegać tylko przed dostawcami, o których się dowiedziała – często dopiero dzięki wskazówkom poszkodowanych. Niesolidne platformy powstają szybko, zmieniają nazwy i adresy internetowe i często znikają, zanim pojawi się jakieś ostrzeżenie. Brak ostrzeżenia wobec danego dostawcy nic więc nie mówi o jego rzetelności.
Bardziej miarodajne jest sprawdzenie odwrotne: czy dostawca posiada zezwolenie? W tym celu BaFin prowadzi ogólnodostępną bazę danych firm, w której zapisane są firmy zatwierdzone i zarejestrowane. W przypadku dostawców z zagranicy warto dodatkowo zerknąć na publikacje tamtejszego organu nadzoru.
Krzywdzenie tożsamości: kiedy oszuści podszywają się pod zarejestrowane firmy
Szczególnie podstępną wersją są tzw. strony-klony. Sprawcy wykorzystują wówczas nazwę, numer rejestracyjny lub wygląd faktycznie zarejestrowanej firmy. Kto sprawdza nazwę w bazie danych firm, znajdzie wpis – i błędnie poczuje się bezpiecznie. BaFin regularnie wskazuje w swoich komunikatach takie przypadki nadużycia tożsamości.
Ochronić się można tutaj tylko poprzez dokładne porównanie:
- Czy adres internetowy dokładnie zgadza się z tym należącym do zarejestrowanej firmy?
- Czy adres, numer telefonu i adres e-mail pasują do oficjalnych danych?
- Czy kontakt został nawiązany bez zaproszenia, np. przez media społecznościowe, komunikatory lub telefon?
- Czy konto odbiorcy należy do samej firmy, czy do osób trzecich, być może za granicą?
- Czy wywierana jest presja czasowa lub proszeni jesteście o zainstalowanie oprogramowania do zdalnej obsługi?
W razie wątpliwości warto skontaktować się bezpośrednio z zarejestrowaną firmą przez oficjalnie znane dane kontaktowe i zapytać, czy oferta pochodzi naprawdę od nich.
Co oznacza ostrzeżenie dla poszkodowanych
BaFin nie dochodzi roszczeń pojedynczych inwestorów i nie odzyskuje pieniędzy. Ściganie przestępstw należy do policji i prokuratury, a dochodzenie roszczeń cywilnych należy do samych poszkodowanych. Ostrzeżenie może przy tym być pomocnym elementem: brak wymaganej zgody może mieć znaczenie dla roszczeń odszkodowawczych wobec odpowiedzialnych osób, a data publikacji może odgrywać rolę w pytaniu, co mogły wiedzieć zaangażowane podmioty świadczące usługi płatnicze. Wnioski, jakie można z tego wyciągnąć, zależą od konkretnego przypadku.
Wniosek
Ostrzeżenia BaFin są cennym systemem wczesnego ostrzegania, ale nie kompletnym rejestrem nieuczciwych dostawców. Jeśli istnieje ostrzeżenie, warto zachować ostrożność. Brak ostrzeżenia niczego nie dowodzi. Bardziej wiarygodne jest sprawdzenie, czy dostawca posiada pozwolenie – połączone ze szczegółowym spojrzeniem, czy naprawdę mamy do czynienia z zatwierdzoną firmą.
Częste pytania
Nie. BaFin może ostrzegać tylko przed dostawcami, o których wie, a wiele nieuczciwych platform działa tylko przez krótki czas. Bardziej wymowne jest, czy dostawca figuruje w bazie danych firm BaFin lub u zagranicznego organu nadzoru jako zatwierdzony.
Nie dokonuj żadnych dalszych płatności, nawet rzekomych opłat czy podatków przed wypłatą. Zachowaj wszystkie dokumenty i korespondencję oraz zgłoś sprawę na policję. To, czy i przeciwko komu można dochodzić roszczeń cywilnych, można dopiero później ocenić.
BaFin jest organem nadzorczym i nie egzekwuje indywidualnych roszczeń. Przyjmuje zgłoszenia i może interweniować wobec nielegalnych działań. Osoby poszkodowane chcące odzyskać pieniądze muszą korzystać z drogi sądowej w sprawach cywilnych i ewentualnie brać pod uwagę wyniki postępowania karnego.
