Sommige handelsplatformen voeren geen enkele order uit – koersen, posities en winsten zijn slechts weergave. Waaraan je dat kunt herkennen en wat fraude juridisch onderscheidt van een handelsverlies.
Wie handelt in valuta, grondstoffen of CFD's weet meestal dat verliezen mogelijk zijn. Bij een bepaald type platform ligt het probleem echter ergens anders: er wordt helemaal niet gehandeld. De handelsinterface is een simulatie en het gestorte geld bereikt nooit de markt.
Voor de betrokkenen is het moeilijk te herkennen, omdat de interface echte handelsprogramma's imiteert. Het onderscheid is echter belangrijk – zowel voor je eigen beoordeling als voor de juridische beoordeling.
Hoe gesimuleerde winsten ontstaan
Een toegestane broker stuurt orders naar een handelsplatform of voert ze zelf uit volgens vastgestelde regels, bewaart klantgelden gescheiden van het eigen vermogen en valt onder toezicht. Bij een nepplatform ontbreekt dat allemaal. De beheerders hebben volledige controle over de software: koersen kunnen afwijken van wat er echt op de markt gebeurt, posities worden alleen als gegevensbestand aangemaakt, en het saldo op de rekening is een vrij aanpasbaar getal.
Deze controle wordt doelgericht ingezet. Eerst laat het account winst zien, zodat er meer stortingen volgen. Wil de klant geld opnemen of stelt hij kritische vragen, kunnen er ineens hoge verliezen verschijnen – samen met het verzoek om extra geld in te leggen om het account te 'redden'.
Waarschuwingssignalen tijdens het handelen
- De weergegeven koersen wijken merkbaar af van vrij toegankelijke koersbronnen, of koersschommelingen komen alleen op dit platform voor.
- Bijna elke aanbevolen positie eindigt in winst, zolang er maar doorgeïnvesteerd wordt.
- Een adviseur geeft telefonisch aan wat gehandeld moet worden, of handelt zelf op afstand op het apparaat van de klant.
- Afrekeningen, orderbevestigingen met uitvoeringsplaats en jaarstukken zijn er niet of alleen na herhaalde vragen.
- Stortingen gaan niet naar een instelling met de naam van de aanbieder, maar naar wisselende derden of naar wallet-adressen.
- Op een opnameverzoek volgen onverwachte verliezen, nieuwe kosten of de eis voor een nieuwe storting.
- Een vergunning is niet te vinden in de bedrijfsdatabase van de BaFin, of er is een waarschuwingsmelding.
Afgrenzing: Fraude of handelsverlies?
Niet elk verlies bij traden is het gevolg van een misdrijf. Gehevelde producten zoals Contracts for Difference (CFD's) zijn risicovol; goedgekeurde aanbieders moeten op dit risico wijzen. Voor de verkoop van zulke producten aan particulieren gelden in de Europese Unie bovendien toezichtsbeperkingen, zoals hefboomlimieten en het uitsluiten van een verplichting tot bijstorting. Wie bij een goedgekeurde aanbieder met echte orders geld verliest, heeft meestal een marktrisico genomen.
Anders is het wanneer orders nooit zijn uitgevoerd. Dan is de klant bedrogen over de kern van de transactie: hij dacht te handelen, maar in werkelijkheid heeft hij geld overgemaakt aan de exploitanten. Ook de oproep om een zogenaamd verlies aan te vullen door extra betalingen te doen, moet in dit licht kritisch worden bekeken.
Juridische indeling
Het voordoen van een handel die in werkelijkheid niet plaatsvindt om betalingen te verkrijgen, valt meestal onder de definitie van fraude volgens § 263 StGB. Op civielrechtelijk vlak kunnen er schadevergoedingsvorderingen ontstaan op basis van § 823 lid 2 BGB in combinatie met § 263 StGB en op basis van § 826 BGB wegens opzettelijke immorele schade. Daarnaast geldt dat financiële en effectenhandelsdiensten in Duitsland in principe alleen mogen worden geleverd met een vergunning volgens de Kreditwesengesetz (KWG) of het Wertpapierinstitutsgesetz (WpIG); als die ontbreekt, kan dat ook tot vorderingen leiden.
In principe kan alleen het daadwerkelijk gestorte bedrag worden vergoed, niet de op het platform weergegeven schijnwinst. In de praktijk zit de moeilijkheid bij de uitvoering: de exploitanten zijn vaak niet te identificeren, maken gebruik van buitenlandse bedrijfsstructuren en storten geld snel door. Afhankelijk van de betaalmethode kan worden onderzocht of er aanspraken tegen andere betrokkenen bestaan, bijvoorbeeld tegen de eigenaren van de ontvangende rekeningen. Een uitspraak over de vooruitzichten is pas mogelijk na bestudering van de documenten.
Conclusie
Gesimuleerde handelsplatformen verschillen van risicovolle, maar echte handelsaanbiedingen doordat er geen echte handel plaatsvindt. Signalen hiervoor zijn afwijkende koersen, ontbrekende afrekeningen, betalingen aan derden en problemen bij uitbetaling. Juridisch gezien gaat het dan niet om een handelsverlies, maar meestal om fraude – met bijbehorende aanspraken, waarvan de handhaving echter vaak lastig is. Dit artikel is bedoeld voor algemene informatie en vervangt geen juridisch advies in individuele gevallen.
Veelgestelde vragen
Goedgekeurde aanbieders stellen facturen en uitvoeringsbevestigingen ter beschikking en kunnen de uitvoeringsplaats noemen. Als zulke documenten permanent ontbreken en de koersen afwijken van onafhankelijke bronnen, is dat een waarschuwingsteken. Een klant kan meestal alleen geen sluitend bewijs leveren; het totaalbeeld van de omstandigheden is doorslaggevend.
Bij een schijnplatform heeft de weergegeven winst nooit bestaan. Schadevergoeding is in principe gebaseerd op het bedrag dat u daadwerkelijk heeft betaald, minus eventuele terugbetalingen. Anders kan het zijn bij een echte, toegestane aanbieder, waartegen een contractueel recht op uitbetaling bestaat.
Zo'n claim moet vóór elke betaling gecontroleerd worden. Bij niet-goedgekeurde platforms wordt dit vaak alleen gebruikt om meer geld te verkrijgen. Voor de verkoop van CFD's aan particuliere klanten in de EU is een margin call bovendien wettelijk uitgesloten.
