Niektóre platformy handlowe nie realizują ani jednego zlecenia – kursy, pozycje i zyski to tylko pokaz. Jak to rozpoznać i czym oszustwo różni się prawnie od straty na handlu.
Osoby handlujące walutami, surowcami lub kontraktami CFD zazwyczaj wiedzą, że straty są możliwe. Jednak w przypadku pewnego rodzaju platform problem leży gdzie indziej: w ogóle nie dochodzi do handlu. Interfejs handlowy to symulacja, a wpłacone pieniądze nigdy nie trafiają na rynek.
Dla osób dotkniętych jest to trudne do rozpoznania, ponieważ interfejs jest wzorowany na prawdziwych programach handlowych. Rozróżnienie jest jednak ważne – zarówno dla własnej oceny, jak i dla prawnej oceny sytuacji.
Jak powstają symulowane zyski
Autoryzowany broker przekazuje zlecenia na rynek lub realizuje je sam zgodnie z ustalonymi zasadami, przechowuje środki klientów oddzielnie od własnych oraz podlega nadzorowi. Przy fałszywej platformie wszystko to jest nieobecne. Operatorzy mają pełną kontrolę nad oprogramowaniem: kursy mogą różnić się od rzeczywistego rynku, pozycje są jedynie zapisane jako dane, a saldo konta jest liczbą, którą można dowolnie zmieniać.
Ta kontrola jest stosowana celowo. Na początku konto pokazuje zyski, aby skłonić do dalszych wpłat. Jeśli klient chce wypłacić pieniądze lub zada krytyczne pytania, nagle mogą pojawić się duże straty – wraz z wezwaniem do dosypania pieniędzy, aby „uratować” konto.
Znaki ostrzegawcze podczas bieżącego handlu
- Pokazywane kursy znacząco różnią się od ogólnie dostępnych źródeł kursów, albo wahania kursów występują tylko na tej platformie.
- Prawie każda polecana pozycja kończy się zyskiem, dopóki wpłaty są kontynuowane.
- Opiekun telefonicznie podaje, co handlować, albo sam dokonuje transakcji zdalnie na urządzeniu klienta.
- Rachunki, potwierdzenia zamówień z miejscem realizacji i dokumenty roczne nie istnieją lub są dostępne tylko po wielokrotnym dopytywaniu.
- Wpłaty nie trafiają do instytucji o nazwie dostawcy, tylko do zmieniających się osób trzecich lub na adresy portfeli.
- Na prośbę o wypłatę następują nieoczekiwane straty, nowe opłaty lub żądanie dokonania kolejnej wpłaty.
- Zezwolenia nie można znaleźć w bazie danych firmy BaFin lub pojawia się ostrzeżenie.
Rozgraniczenie: oszustwo czy strata w handlu?
Nie każda strata w handlu wynika z przestępstwa. Produkty dźwigniowe, takie jak kontrakty różnic kursowych (CFD), są ryzykowne; zatwierdzeni dostawcy muszą wskazywać na to ryzyko. W Unii Europejskiej obowiązują również ograniczenia regulacyjne dotyczące dystrybucji takich produktów klientom indywidualnym, np. limity dźwigni i wykluczenie obowiązku dopłat. Kto traci pieniądze na prawdziwych zleceniach u zatwierdzonego dostawcy, zwykle ponosi ryzyko rynkowe.
Inaczej wygląda sytuacja, gdy zlecenia nigdy nie zostały wykonane. Wtedy klient został wprowadzony w błąd co do istoty transakcji: wierzył, że handluje, podczas gdy faktycznie przekazał pieniądze operatorom. Również zachęcanie do wyrównania rzekomych strat poprzez dopłaty jest w tym kontekście kwestią krytyczną.
Klasyfikacja prawna
Podszywanie się pod transakcję, która w rzeczywistości nie ma miejsca, w celu uzyskania wpłat regularnie spełnia znamiona oszustwa według § 263 niemieckiego kodeksu karnego (StGB). W prawie cywilnym mogą zaistnieć roszczenia odszkodowawcze z § 823 ust. 2 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB) w związku z § 263 StGB oraz z § 826 BGB z powodu celowego, niemoralnego wyrządzenia szkody. Dodatkowo, usługi finansowe i papierów wartościowych w Niemczech zasadniczo mogą być świadczone tylko z zezwoleniem na mocy ustawy o bankowości (KWG) lub ustawy o instytucjach papierów wartościowych (WpIG); jeśli go brakuje, również może to prowadzić do roszczeń.
Zasadniczo można odzyskać faktycznie wpłaconą kwotę, a nie fikcyjny zysk pokazany na platformie. W praktyce problemem jest egzekwowanie roszczeń: operatorów często trudno zidentyfikować, korzystają z firm-wydmuszek za granicą i szybko przekazują środki dalej. W zależności od sposobu płatności można sprawdzić, czy roszczenia przysługują wobec innych uczestników, np. właścicieli kont odbiorczych. Ocena szans jest możliwa dopiero po przejrzeniu dokumentów.
Wniosek
Symulowane platformy handlowe różnią się od ryzykownych, ale prawdziwych ofert handlowych tym, że faktyczny handel nie ma miejsca. Wskazówkami mogą być różniące się kursy, brak rozliczeń, płatności na rzecz osób trzecich oraz trudności z wypłatą środków. Prawnie nie jest to straty z handlu, a regularnie oszustwo – z odpowiednimi roszczeniami, których dochodzenie bywa jednak często trudne. Ten artykuł ma charakter ogólny i nie zastępuje porady prawnej w indywidualnym przypadku.
Częste pytania
Zarejestrowani dostawcy udostępniają rozliczenia i potwierdzenia wykonania oraz mogą wskazać miejsce realizacji. Jeśli takie dokumenty stale brakują, a kursy różnią się od niezależnych źródeł, jest to znak ostrzegawczy. Klient zwykle sam nie może tego bezpiecznie udowodnić; decydujące jest całościowe spojrzenie na okoliczności.
Na fikcyjnej platformie pokazywany zysk nigdy nie istniał. Odszkodowanie zasadniczo dotyczy kwoty, którą faktycznie wpłaciłeś, pomniejszonej o ewentualne zwroty. Może być inaczej w przypadku prawdziwego, zarejestrowanego dostawcy, wobec którego istnieje umowne roszczenie o wypłatę.
Taki żądanie powinno być sprawdzone przed każdą wpłatą. W przypadku niedozwolonych platform często służy ono jedynie do wyłudzenia kolejnych kwot. Sprzedaż kontraktów CFD dla klientów indywidualnych w UE wyklucza również obowiązek dopłaty z punktu widzenia prawa.
