Σε περίπτωση κατάσχεσης λογαριασμού, ο λογαριασμός προστασίας από κατάσχεση διαφυλάσσει ένα βασικό ποσό για τη διαβίωση. Πώς λειτουργεί η μετατροπή και πότε μπορεί να αυξηθεί το ακατάσχετο όριο.
Όταν κατάσχεται ένας τρεχούμενος λογαριασμός, η τράπεζα δεν επιτρέπεται πλέον να αφήνει τον δικαιούχο να διαθέτει ελεύθερα το υπόλοιπο. Το ενοίκιο, το ρεύμα και οι αγορές δεν μπορούν τότε ξαφνικά να πληρωθούν. Για να διασφαλιστεί το ελάχιστο όριο διαβίωσης, ο νομοθέτης θέσπισε τον λογαριασμό προστασίας από κατάσχεση, εν συντομία P-Konto.
Η προστασία όμως δεν ενεργοποιείται από μόνη της. Οι θιγόμενοι πρέπει να δραστηριοποιηθούν – και θα πρέπει να γνωρίζουν ποια ποσά προστατεύονται και πώς η προστασία μπορεί να προσαρμοστεί στην προσωπική τους κατάσταση.
Πώς εξελίσσεται μια κατάσχεση λογαριασμού
Προϋπόθεση μιας κατάσχεσης λογαριασμού είναι κατά κανόνα ένας εκτελεστός τίτλος, π.χ. μια διαταγή πληρωμής ή μια δικαστική απόφαση. Με βάση αυτόν, ο δανειστής επιτυγχάνει από το δικαστήριο της εκτέλεσης μια απόφαση κατάσχεσης και εκχώρησης, η οποία επιδίδεται στην τράπεζα. Δημόσιοι φορείς, όπως οι εφορίες, μπορούν υπό ορισμένες προϋποθέσεις να εκδώσουν οι ίδιοι πράξη κατάσχεσης.
Από την επίδοση και εφεξής το υπόλοιπο δεσμεύεται. Η τράπεζα δεν επιτρέπεται ωστόσο να καταβάλει αμέσως το κατασχεθέν ποσό στον δανειστή, αλλά οφείλει πρώτα να τηρήσει μια νόμιμη προθεσμία αναμονής. Τον χρόνο αυτόν μπορούν οι θιγόμενοι να τον αξιοποιήσουν για να ενεργοποιήσουν την προστασία από την κατάσχεση.
Μετατροπή του τρεχούμενου λογαριασμού σε P-Konto
Κατά το § 850k του γερμανικού Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας (ZPO), κάθε φυσικό πρόσωπο μπορεί να ζητήσει από το πιστωτικό του ίδρυμα να τηρείται ένας υφιστάμενος τρεχούμενος λογαριασμός ως λογαριασμός προστασίας από κατάσχεση. Η τράπεζα οφείλει να ανταποκριθεί σε σύντομο χρόνο. Η μετατροπή είναι δυνατή ακόμη και όταν ο λογαριασμός έχει ήδη κατασχεθεί· αν γίνει εγκαίρως εντός της προθεσμίας αναμονής, η προστασία καταλαμβάνει και το ήδη δεσμευμένο υπόλοιπο.
- Κάθε πρόσωπο επιτρέπεται να τηρεί μόνο έναν λογαριασμό P-Konto· αυτό πρέπει να βεβαιώνεται προς την τράπεζα.
- Ένας κοινός λογαριασμός δεν μπορεί να τηρηθεί ως P-Konto. Οι θιγόμενοι χρειάζονται γι' αυτό ατομικό λογαριασμό.
- Ο αριθμός του λογαριασμού και οι λοιποί συμβατικοί όροι παραμένουν κατ' αρχήν αμετάβλητοι.
- Για την τήρηση ως P-Konto η τράπεζα δεν επιτρέπεται, κατά τη νομολογία, να απαιτεί υψηλότερη αμοιβή από εκείνη ενός συγκρίσιμου τρεχούμενου λογαριασμού.
Βασικό ακατάσχετο ποσό και αύξησή του
Στον λογαριασμό P-Konto προστατεύεται αυτομάτως, ανά ημερολογιακό μήνα, ένα βασικό ακατάσχετο ποσό. Το υπόλοιπο αυτό μπορεί ο δικαιούχος να το διαθέτει παρά την κατάσχεση, δηλαδή να πραγματοποιεί εμβάσματα, να επιτρέπει την εξόφληση πάγιων εντολών χρέωσης και να κάνει αναλήψεις μετρητών. Το ύψος του ακατάσχετου ποσού προσανατολίζεται στα νόμιμα όρια ακατάσχετου, τα οποία αναπροσαρμόζονται ετησίως. Τα εκάστοτε ισχύοντα ποσά ανακοινώνονται επισήμως.
Το βασικό ακατάσχετο ποσό συχνά δεν επαρκεί, π.χ. όταν υπάρχουν υποχρεώσεις διατροφής. Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να αυξηθεί. Γι' αυτό πρέπει να προσκομιστεί στην τράπεζα βεβαίωση, η οποία μπορεί να εκδοθεί, μεταξύ άλλων, από τους εξής φορείς:
- αναγνωρισμένες υπηρεσίες συμβουλευτικής οφειλετών και πτώχευσης καταναλωτών
- φορείς κοινωνικών παροχών και ταμεία οικογενειακών επιδομάτων
- εργοδότες
- δικηγόρους και φοροτεχνικούς
Μπορούν να ληφθούν υπόψη ιδίως οι νόμιμες υποχρεώσεις διατροφής, το επίδομα τέκνων, καθώς και ορισμένες κοινωνικές παροχές. Αν δεν είναι δυνατή η λήψη βεβαίωσης ή αν το βεβαιωθέν ποσό δεν επαρκεί στη συγκεκριμένη περίπτωση – π.χ. σε υψηλότερο ακατάσχετο εισόδημα από εργασία – το δικαστήριο της εκτέλεσης μπορεί, κατόπιν αίτησης, να ορίσει διαφορετικό ακατάσχετο ποσό. Σε κατασχέσεις από δημόσιους δανειστές αρμόδια είναι η δική τους υπηρεσία εκτέλεσης.
Μη χάσετε από τα μάτια σας την ίδια την κατάσχεση
Ο λογαριασμός P-Konto διασφαλίζει την τρέχουσα διαβίωση, δεν εξαλείφει όμως ούτε την κατάσχεση ούτε την υποκείμενη απαίτηση. Αξίζει επομένως να ελεγχθεί αν η απαίτηση είναι βάσιμη και αν υφίσταται στο ύψος που προβάλλεται. Κατά των σφαλμάτων στη διαδικασία εκτέλεσης υπάρχουν διαθέσιμα ένδικα βοηθήματα. Αν η απαίτηση υφίσταται βασίμως, μια συμφωνία με τον δανειστή – π.χ. τμηματική εξόφληση – μπορεί να οδηγήσει στην αναστολή ή την άρση της κατάσχεσης. Όταν οι δανειστές είναι περισσότεροι, συχνά είναι σκόπιμη η προσφυγή σε υπηρεσία συμβουλευτικής οφειλετών.
Συμπέρασμα
Ο λογαριασμός P-Konto είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για να παραμείνει κανείς λειτουργικός σε περίπτωση κατάσχεσης λογαριασμού. Καθοριστικό είναι να ζητηθεί γρήγορα η μετατροπή και να προσαρμοστεί το ακατάσχετο ποσό στις προσωπικές συνθήκες. Ποιο ποσό προστατεύεται στην κάθε περίπτωση και αν μπορεί να προσβληθεί η ίδια η κατάσχεση εξαρτάται από τις προσωπικές περιστάσεις και από την υποκείμενη απαίτηση.
Συχνές ερωτήσεις
Ναι. Η αξίωση να τηρείται ο τρεχούμενος λογαριασμός ως P-Konto υφίσταται ανεξάρτητα από το αν υπάρχει ήδη κατάσχεση. Το αν μια προληπτική μετατροπή είναι σκόπιμη εξαρτάται από την προσωπική σας κατάσταση.
Το βασικό ακατάσχετο ποσό καθορίζεται από τα νόμιμα όρια ακατάσχετου, τα οποία αναπροσαρμόζονται ετησίως και ανακοινώνονται επισήμως. Σε περίπτωση υποχρεώσεων διατροφής ή ορισμένων κοινωνικών παροχών μπορεί να αυξηθεί με βεβαίωση.
Ένας κοινός λογαριασμός δεν μπορεί να τηρηθεί ως P-Konto. Οι συνδικαιούχοι μπορούν ωστόσο να ανοίξουν ο καθένας ατομικό λογαριασμό και να τον τηρούν ως P-Konto. Ο νόμος προβλέπει γι' αυτό μεταβατική ρύθμιση, ώστε το υπόλοιπο να μπορεί να μεταφερθεί εγκαίρως στους ατομικούς λογαριασμούς· απαιτείται εδώ γρήγορη κινητοποίηση.
